Chính sách BHXH thực hiện từ 01/01/2018

Ngày đăng tin: 05/01/2018
Luật Bảo hiểm xã hội 2014 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2016, tuy nhiên, một số quy định mới về chính sách BHXH được áp dụng và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2018. Cụ thể như sau:



1. Thêm 2 đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc

Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng đến dưới 3 tháng là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
Kể từ ngày 1/1/2018, bên cạnh những đối tượng đóng BHXH bắt buộc theo quy định hiện hành thì 2 đối tượng sau cũng phải tham gia, cụ thể:
- Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng đến dưới 3 tháng.
- Người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp.
2. Sửa đổi quy định về mức đóng BHXH hàng tháng
Về tiền lương làm căn cứ đóng BHXH đối với những người đóng BHXH theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định sẽ bao gồm mức lương, phụ cấp và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động. 
Các khoản bổ sung khác do hai bên đã thỏa thuận, cụ thể:
- Các khoản bổ sung xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương.
- Các khoản bổ sung không xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động, trả thường xuyên hoặc không thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương gắn với quá trình làm việc, kết quả thực hiện công việc của người lao động.
Tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc không bao gồm các khoản chế độ và phúc lợi khác, như tiền thưởng theo quy định tại Điều 103 của Bộ luật Lao động, tiền thưởng sáng kiến; tiền ăn giữa ca; các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ; hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, người lao động có người thân kết hôn, sinh nhật của người lao động, trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác thì ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động theo Khoản 11 Điều 4 Nghị định số 05/2015/NĐ-CP.
3. Hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện

Người tham gia BHXH tự nguyện được hỗ trợ mức đóng
Về mức hỗ trợ: Người tham gia BHXH tự nguyện được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng BHXH hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn:
- Bằng 30% đối với người tham gia thuộc hộ nghèo;
- Bằng 25% đối với người tham gia thuộc hộ cận nghèo;
- Bằng 10% đối với các đối tượng khác.
Về thời gian hỗ trợ: Tùy thuộc vào thời gian tham gia BHXH tự nguyện thực tế của mỗi người nhưng không quá 10 năm (120 tháng).
4. Tăng dần số năm đóng BHXH để được hưởng mức lương hưu tối đa
4.1 Lao động nữ đủ 55 tuổi, nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi phải có đủ 30 năm đóng BHXH mới được hưởng tỷ lệ tối đa 75% (so với trước năm 2018 chỉ cần có đủ 25 năm đóng BHXH là được hưởng tỷ lệ tối đa 75%). Cụ thể:
Lao động nữ, đủ 55 tuổi, có 25 năm đóng BHXH nghỉ hưu trong năm 2017 thì tỷ lệ % hưởng lương hưu là 75% (15 năm đầu bằng 45% + 10 năm tiếp theo mỗi năm tính thêm 3% bằng 30%); nếu LĐ nữ này nghỉ hưu trong năm 2018 thì tỷ lệ % hưởng lương hưu là 65% (15 năm đầu bằng 45% + 10 năm tiếp theo mỗi năm tính thêm 2% bằng 20%). Như vậy, từ năm 2018 trở đi để được đạt tỷ lệ % hưởng lương hưu ở mức tối đa là 75% thì LĐ nữ phải có thời gian đóng BHXH là 30 năm. Ví dụ: 
Ví dụ 1. Bà Nguyễn Thị A, 55 tuổi, có 26 năm 4 tháng đóng BHXH, nghỉ hưu tháng 12/2017. Tỷ lệ lương hưu của bà A được tính như sau: 
- 15 năm đầu được tính 45%;
- Từ năm thứ 16 đến năm thứ 26 là 11 năm, tính thêm 11 x 3% = 33%;
- 04 tháng được tính là ½ năm, tính thêm 0,5 x 3% = 1,5%;
- Tổng các tỷ lệ trên là: 45% + 33% + 1,5% = 79,5% (chỉ tính tối đa 75%).
Ngoài ra, Bà A có thời gian đóng BHXH cao hơn số năm tương ứng 75% (cao hơn 25 năm) nên bà A còn được hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu là 1,5 x 0,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. 
Ví dụ 2. Bà Nguyễn Thị B, 55 tuổi, có 26 năm 4 tháng đóng BHXH, nghỉ hưu tháng 01/2018. Tỷ lệ lương hưu của bà B được tính như sau: 
- 15 năm đầu được tính 45%
- Từ năm thứ 16 đến năm thứ 26 là 11 năm, tính thêm 11 x 2% = 22%
- 04 tháng được tính là ½ năm, tính thêm 0,5 x 2% = 1%
- Tổng các tỷ lệ trên là: 45% + 22% + 1% = 68% (chưa đạt 75%)
Do Bà B có thời gian đóng BHXH thấp hơn số năm tương ứng 75% (thấp hơn 30 năm) nên bà B không được hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu.
4.2 Lao động nam đủ 60 tuổi, nghỉ hưu năm 2018 phải đủ 31 năm đóng BHXH, nghỉ năm 2019 phải đủ 32 năm, nghỉ năm 2020 phải đủ 33 năm, nghỉ năm 2021 phải đủ 34 năm và nghỉ từ năm 2022 trở đi phải đủ 35 năm đóng BHXH mới được hưởng tỷ lệ tối đa là 75% (so với trước năm 2018 thì chỉ cần có đủ 30 năm đóng BHXH là được hưởng tỷ lệ tối đa 75%).
Ví dụ: 
Ví dụ 1. Ông Nguyễn Xuân L nghỉ việc hưởng chế độ BHXH từ 01/02/2017 khi 60 tuổi, có 29 năm 7 tháng đóng BHXH. Tỷ lệ lương hưu hàng tháng được tính như sau: 
- Số năm đóng BHXH của ông L là 29 năm 7 tháng, số tháng lẻ 7 tháng được tính là 1 năm, nên số năm đóng BHXH để tính lương hưu của ông L là 30 năm. 
- 15 năm đầu tính bằng 45%
- Từ năm thứ 16 đến năm thứ 30 là 15 năm, tính thêm 15 x 2% = 30%
- Tổng 2 tỷ lệ trên là: 45% + 30% = 75% 
Ví dụ 2. Ông Trần Văn M nghỉ việc hưởng chế độ BHXH từ 01/01/2018 khi 60 tuổi, có 29 năm 7 tháng đóng BHXH. Tỷ lệ lương hưu hàng tháng được tính như sau: 
- Số năm đóng BHXH của ông M là 29 năm 7 tháng, số tháng lẻ 7 tháng được tính là 1 năm, nên số năm đóng BHXH để tính lương hưu của ông M là 30 năm. 
- 16 năm đầu tính bằng 45%
- Từ năm thứ 17 đến năm thứ 30 là 14 năm, tính thêm 14 x 2% = 28%
Tổng 2 tỷ lệ trên là: 45% + 28% = 73%
Thời gian qua, thông tin giảm tỉ lệ lương hưu của lao động nữ được quan tâm và chia sẻ rất nhiều trên các diễn đàn, mạng xã hội. Theo các nhà nghiên cứu chính sách, cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu đối với lao động nữ theo công thức: 15 năm đầu đóng bảo hiểm xã hội tính bằng 45%, mỗi năm đóng BHXH tiếp theo được tính thêm 2% không phải là công thức mới. Thực tế công thức này được đã áp dụng từ năm 1995 đến hết năm 2002. Việc điều chỉnh của Luật BHXH năm 2014 đã đưa công thức tính mức lương hưu này quay trở lại. 
 
Hiện nay, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đã hoàn thiện phương án trình Chính phủ để báo cáo Quốc hội xem xét. Đến thời điểm này, BHXH là cơ quan thực hiện chính sách chưa nhận được bất kỳ ý kiến nào từ cấp thẩm quyền về việc thay đổi cách tính lương hưu. Do đó, từ 1-1-2018, cách tính lương hưu cho lao động nữ sẽ được điều chỉnh theo quy định của Luật BHXH 2014. 
 
Nguyễn Quang Quyết, Trưởng phòng Chế độ BHXH
Ý kiến bạn đọc ( )
Video
Xem thêm